ROYAL LEERDAM ism WIJNVROUW VAN HET JAAR
Het is meer dan eens geroepen dat vrouwen in aanleg meer proeftalent hebben dan mannen. In deze discussie durven wij geen stelling te nemen. Feit is dat er nogal wat vrouwen zijn die -van nature en/of getraind- zo goed kunnen proeven dat ze het kaf van het koren kunnen scheiden, dat ze mooie wijnen kunnen maken, selecteren en/of beschrijven. En dat vol overgave ook doen.
MARIMAR TORRES
In 2019 is door wijnjournalist/vinoloog Barbara Verbeek en communicatiedeskundige Clarissa Slingerland de stichting Wijnvrouw van het Jaar opgezet om die ondernemende dames met een sterke neus in Nederland een podium te geven. Per kwartaal wordt er een wijnvrouw genomineerd, na vier nominaties volgt een finale.
Die tussentijdse bekendmaking doen zij niet tussen neus en lippen door. Integendeel. Voor elke nominatie wordt serieus uitgepakt. De ene keer is de aanwezigheid van een grand dame uit de internationale wijnwereld, Marimar Torres van Marimar Estate in Sonoma County in Californië, de keer erop is het de locatie die dit event bijzonder maakt.
BEEN
Dankzij de stichting Wijnvrouw van het Jaar zijn wij vandaag bij Royal Leerdam, dé tafelglasfabriek van Nederland. Barbara Verbeek kan er dan kind aan huis zijn, zij ontwierp de Experts’ Collection voor Royal Leerdam, voor een ieder ander gaat er op deze noeste plek aan de lieflijke Linge een wereld open.
Het eerste wat we er leren is dat op steel een taboe rust. Het onderstel van een glas heet been of, in het huidige verkleinwoordtijdperk, beentje. Een pootje is nog toegestaan, maar steeltje, dat is echt not done. Een slanke steel in eerdere blogs hebben wij dus te rectificeren in dunne been.
RIJKE HISTORIE
Onder tafelglas wordt meer verstaan dan wijnglazen. Waterglazen, whiskyglazen, bierglazen, karaffen, Royal Leerdam -in 2022 door Anders Invest overgenomen van Libbey Glass- maakt het allemaal. De productie van bierflesjes ligt in handen van de buurman, Owens-Illinois. Ooit was het één en hetzelfde bedrijf. Het tafelglas is in de loop der tijd losgekoppeld van het flessenwerk. Laten we maar niet gaan strooien met jaartallen want dan zijn wij voorlopig niet uitgeschreven en jij niet uitgelezen. De Leerdamse glashistorie vraagt om minimaal één lijvig boek.
HUTTER
Als je in de Glasstad op de dijk staat, tegenover dat enorme complex, dan is de laatste associatie die met een hut. Toch praat iedereen in de gemeente Vijfheerenlanden over de hut. Werk je bij Royal Leerdam, dan heet je een hutter. Die titel mag met trots worden uitgedragen. Hut blijkt afgeleid van het Duitse Glashütte. Het waren Duitse glasblazers die vanwege de ligging aan de rivier -nodig voor de aanvoer van zand- halverwege de 16e eeuw neerstreken in Leerdam.
LOEIHEET
Bij Royal Leerdam worden anno 2026 vanuit twee loeihete gasovens 115 miljoen glazen per jaar gemaakt, waarvan zo’n 1,5 miljoen zonder kraalrand zoals de glazen uit de Experts’ Collection. Op een camera is het proces in het glasbad van zo’n 300.000 kilo per oven te volgen. Als je weet dat het aan de binnenzijde van deze ovens 1400 graden is, vanaf deze temperatuur smelt zand in glas, dan weet je dat je er niet te dichtbij moet komen. Voordat een oven is afgekoeld van 1400 graden naar een werkbare temperatuur, ben je al gauw drie, vier dagen verder. Logisch dat deze ovens 24 uur doordraaien. Pas na tien jaar wordt een oven voor een maand stilgelegd om de slijtdelen te vervangen.
GLASSCHERVEN
Behalve zand gaat er ook gebroken glas de oven in. Voor het tafelglas mag dat alleen ‘eigen’ hergebruik zijn. Scherven van ander glas brengen Royal Leerdam geen geluk. Meng je kristalglas met een bierflesje -dat op dezelfde temperatuur smelt- ontstaat er koolzuur en daardoor een verkleuring in het glas. Om deze reden is het rendement bij Royal Leerdam 75 procent, en bij Owens-Illinois (O-I Glass) 90 procent. Verkleuringen vallen in bierflesjes niet op.
INDRUKWEKKEND
Bij wie zich laat rondleiden door de productiehal van Royal Leerdam, valt meerdere keren de mond open. Door het oorverdovende glasmuziek -oordopjes of koptelefoons zijn er verplicht- is niet alles even goed te verstaan wat de sympathieke en praatgrage gidsen Bas en Ronald je er vertellen maar je hebt genoeg aan je ogen om dit indrukwekkende proces te ervaren. Sinds de jaren vijftig van de vorige eeuw verloopt dat proces geheel machinaal, voor die tijd werd elk glas met de mond geblazen. Mocht je een vintage gildeglas en bouquetglas in je kast hebben staan, wees er zuinig op. Er is heel veel arbeid aan voorafgegaan.
Wellicht ten overvloede: de rondleidingen bij Royal Leerdam zijn niet voorbehouden aan wijnvrouwen. Onaangekondigd is een tour niet mogelijk, en je hebt je aan de nodige veiligheidsinstructies te houden, maar als je deze navolgt en een afspraak tijdig regelt, dan staan Bas of Ronald voor je paraat.
BRANDERING
De vorm van het glas doet iets met de smaak, weet Barbara Verbeek, net terug van een stage bij estate Aaldering in het Zuid-Afrikaanse Stellenbosch. Ooit, in 2013, runde ze op Zandvoort een strandtent waar het glaswerk een ratjetoe was. ,,Op een goede dag viel het kwartje. We waren helemaal afgedraaid. Na afloop van een lange dienst trokken we een fles open. De een vond de wijn heerlijk, de ander branderig. Wat bleek? Die hem branderig vonden smaken hadden een ander type glas in hun handen.”
FLÛTE VERSUS COUPE
Het duidelijkst is het verschil waar te nemen bij de corpinnat (een superieure versie van cava) van Celler Kripta uit Sant Sadurni d’Anoia (Penedès). In een flûte (met kraalrand) glijdt deze luxe ‘cava’ totaal anders je mond in dan in de coupe (zonder kraalrand) uit de Experts’ Collection. In het brede glas pakt de wijn je hele tong en komt die beduidend minder agressief in de keel terecht.
NEUSWORSTELEN
,,Een flûte noem ik neusworstelen voor gevorderden. Je kunt tijdens het drinken niet echt goed ruiken. Zonde van die 20 euro die deze corpinnat kost als je hem niet optimaal kunt ruiken.” Ze praat natuurlijk voor eigen parochie. Maar wie met haar meeruikt, kan haar alleen maar gelijk geven. Dat de mousse in een coupe eerder weg is dan in een flûte, dat klopt. ,,Maar dat verschil is minimaal. Zeven minuten na het inschenken is de mousse weg in een coupe, in een flûte is dat bij 7,5 minuut het geval.” In voor meer van dit soort interessante weetjes, check vooral haar website of bel/mail haar. Ze legt je met alle plezier uit waarom zuren in het ene wijnglas gaan wiebelen en in het andere niet. Barbara Verbeek wil je sowieso in je netwerk hebben.
MAGISTER VINI
Bijna illustratief is ditmaal de bekendmaking van de genomineerde Wijnvrouw van het Jaar. Esther Zwanink Stevens, bijna afgestudeerd als Magister Vini, is namelijk salesmanager bij de Heeren van de Wijn, bestaande uit een groothandel in Ede en een wijnwinkel in Veenendaal. Zonder haar zou het bestaansrecht van ‘de heeren’ in elk geval tijdelijk wankelen. Het nut en de noodzaak van deze verkiezing is daarmee onbewust bewezen. Vrouwen hebben harder voor elkaar op te komen dan mannen. Door ‘die strijd’ gepaard te laten gaan met boeiende bijeenkomsten, zetten Barbara Verbeek en Clarissa Slingerland een helaas om in een zegen.
De finale van Wijnvrouw van het Jaar 2026 heeft plaats tijdens Gastvrij Rotterdam in Ahoy. Eerdere winnaars zijn Janneke Rutten, Janna Rijpma Meppelink, Kirsten Abels en Tatjana Puklavec.
www.wijnvrouwvanhetjaar.nl
www.barbaraverbeek.nl
www.royalleerdam.com
Gepubliceerd: mei 2026
